Brengt karakter, talenten en motivatie in kaart

Is jouw dochter of zoon ook zo’n rebel?

 

Sommige kinderen zijn oh zo lief en leuk … tot ze in de puberteit komen. Heel wat ouders rukken zich de haren uit het hoofd omdat zoon- of dochterlief onhandelbaar wordt en er geen land meer mee te bezeilen valt.

De manier waarop we als ouders met onze puber omgaan, speelt echter ook een rol. Nee, we zijn er niet de ‘schuld’ van, begrijp me niet verkeerd. Maar zoals we allemaal weten ‘is actie gelijk aan reactie’ en als ouder zijn we nu eenmaal partij in het hele gebeuren.

Vatbaar voor rebellie

De ontwikkeling van de (geslachts)hormonen vanaf de puberteit doen de emoties van onze jongeren als het ware op hol slaan. Pas rond het 25e levensjaar is de verbinding tussen de cockpit van de hersenen (= de prefrontale cortex of PFC, waar nadenken, plannen e.d. gehuisvest zijn) en de plaats waar de emoties zetelen (= het limbisch systeem) ‘af’. Dat is meteen de reden waarom pubers en adolescenten soms zo moeilijk grip krijgen op hun emoties en impulsen.

We zien al vroeg dat sommige jongeren extra vatbaar blijken voor rebellie dan anderen, en dus een grotere kans lopen in hun puberteit acties te ontplooien waarvan je als ouder hoopt gespaard te blijven.

In de KernTalentenmethode herkennen we ze als ze als kind heel avontuurlijk en ondernemend waren. Genre: in de bomen klimmen, in het geheim een vuurtje stoken of een zwarte piste naar beneden skiën terwijl ze amper op de latten kunnen staan.

In het onderwijs worden ze algauw als ‘stout’ bestempeld. Eigenlijk zien we hier de kiem van het KernTalent voor ‘ondernemen en risico’s durven nemen’. Als volwassenen vinden ze het leuk om iets van nul uit de grond te stampen, zelfs als ze daarbij het risico lopen het dak boven hun hoofd te verliezen.

Maar dat is niet het enige KernTalent dat we meenemen, want er zijn ook twee rationele KernTalenten die voor tegengewicht zorgen: ‘strategisch inzicht’ en ‘structuur en tactiek’. Die laatste twee zijn per definitie sterk onderhevig aan het niet rijp zijn van de PFC. Toch heeft met name een sterk KernTalent voor strategie al een positieve invloed, omdat ze daarmee alvast WILLEN inschatten wat de gevolgen kunnen zijn van bepaalde acties.

Ruimte en vrijheid

En dan komen we bij de rol van de ouders. Het kind dat graag risico’s neemt, heeft als volwassene - en ook al als mini-volwassene, in de puberteit en adolescentie - in de eerste plaats ruimte en vrijheid nodig. Het wil verantwoordelijkheid voor zichzelf nemen, zelfredzaam zijn en het is proactief daadkrachtig van nature. Het houdt er ook van om grenzen te verleggen.

Daaruit volgt dat hoe dominant-autoritairder we ons als ouders opstellen en hoe minder vrijheid we deze jongeren gunnen, hoe meer ze zullen proberen ‘uit te breken’.

Natuurlijk moeten wij als volwassenen grenzen stellen (welke moeten ze anders doorbreken?) en daarin consequent zijn. We combineren dat echter het best met appèl te doen op hun verantwoordelijkheidszin, door met hen in gesprek gaan: welke mogelijke acties zijn er, wat betekenen ze?

Leer ze de pro’s en contra’s af te wegen met oog voor de gevolgen als het goed of … toch fout uitdraait. Zo help je hen om niet in zeven sloten tegelijk te lopen.

PS: Het spreekt vanzelf dat we daarmee niet moeten wachten tot ze in hun apenjaren komen. Dit van kleinsaf doen zorgt dat ze deze manier van denken ‘met de paplepel’ meekrijgen, en de kans dat ze het dan toch wel kunnen, zelfs  in die lastige jaren, is megaveel groter.

 

 
Is jouw zoon of dochter een rebel